Inzichten over richting, twijfel en betekenis.

Volgens Maslow kun je pas echt toekomen aan groei en betekenis als de lagen daaronder, zoals bestaanszekerheid en verbondenheid, voldoende ingevuld zijn. In coaching gebruik ik dit model om te ontdekken op welke laag jouw vraag eigenlijk speelt, vaak dieper dan het probleem dat je aandraagt.

Ontwikkeld door psychologen Deci en Ryan, laat deze theorie zien waarom extern opgelegde doelen vaak niet beklijven. Samen kijken we of jouw doelen aansluiten bij deze drie behoeften, zodat de motivatie van binnenuit komt.

Psycholoog Mihaly Csikszentmihalyi ontdekte dat mensen dit gevoel als het meest bevredigende ervaren. Door te onderzoeken wanneer jij dit ervaart, krijgen we concrete aanwijzingen voor werk of activiteiten die energie geven in plaats van kosten.

Frankl overleefde de concentratiekampen en zag dat mensen met een gevoel van betekenis moeilijkheden beter doorstonden. Ik gebruik zijn inzichten om te zoeken naar waar jij persoonlijk betekenis aan kunt ontlenen, ook in lastige periodes.

In plaats van alleen problemen op te lossen, kijk ik met deze bril ook naar wat er al goed gaat en hoe we dat kunnen versterken. Dat maakt een traject vaak energieker dan wanneer we alleen naar knelpunten kijken.

Of je nu een veilige, vermijdende of angstige hechtingsstijl herkent: dit patroon beïnvloedt vaak onbewust hoe je in relaties en zelfs in je werk staat. Het bespreken hiervan kan verklaren waarom bepaalde dynamieken blijven terugkomen.

Het model helpt om richting behapbaar te maken. In plaats van de ene grote vraag 'wat wil ik met mijn leven' onderzoeken we vier kleinere, concretere vragen naast elkaar.

Door elk gebied een cijfer te geven, wordt zichtbaar waar de grootste kloof zit tussen hoe het nu is en hoe je het zou willen. Dat maakt het een goed startpunt: niet gokken waar we beginnen, maar het gewoon zien.

We bepalen eerst wat je precies wilt bereiken (Goal), kijken eerlijk naar de huidige situatie (Reality), verkennen mogelijke wegen (Options) en eindigen met een concrete stap waar je je aan verbindt (Will).

De meeste mensen kunnen makkelijk zeggen wát ze doen, maar worstelen met het waarom. Dit model helpt om achter je keuzes te komen tot de onderliggende drijfveer, want die geeft vaak de meeste energie en richting.

Vooral het vlak dat je zelf niet ziet maar anderen wel, is waardevol in coaching. Door eerlijke feedback te bespreken, wordt een deel van je blinde vlek zichtbaar en bespreekbaar.

Veel mensen besteden het meeste van hun tijd aan wat urgent voelt, terwijl wat écht belangrijk is blijft liggen. Dit model helpt om bewust te kiezen in plaats van steeds achter de waan van de dag aan te lopen.

Veel keuzestress ontstaat doordat je onbewust twee waarden tegen elkaar laat wegen zonder te weten welke voor jou het zwaarst weegt. Zodra die waarden concreet op tafel liggen, worden keuzes vaak een stuk helderder.

Dit geeft een letterlijk overzicht van patronen die je misschien nog niet had opgemerkt: welk type gebeurtenissen steeds terugkomt, en wat je daaruit kunt leren over wat voor jou werkt.

Door een situatie echt te 'zien' en te voelen in plaats van er alleen over te denken, wordt vaak duidelijk of iets echt bij je past, of dat het meer een verwachting van anderen was.

Zo'n test is geen eindoordeel maar een gespreksopener: een manier om woorden te geven aan patronen die je misschien al aanvoelde, maar nog niet concreet kon benoemen.

In plaats van 'ik wil gelukkiger worden' werken we toe naar iets tastbaars met een tijdspad, zodat je aan het eind van een sessie weet wat je concreet gaat doen.

Denk aan vragen als 'wanneer voelde ik me deze week het meest mezelf' of 'welke keuze heb ik uit gewoonte gemaakt in plaats van bewust'. Kleine vragen, vaak met een groot effect.

In plaats van te proberen negatieve gedachten weg te redeneren, richt deze methode zich op het maken van ruimte voor moeilijke emoties, terwijl je toch stappen zet richting je waarden.

Vragen als 'wat zou er anders zijn als het probleem al was opgelost' openen vaak sneller een weg vooruit dan urenlang analyseren waar iets vandaan komt.

De methode gaat ervan uit dat mensen het beste veranderen als ze zelf de argumenten voor verandering uitspreken. Ik stel dus bewust vragen die jou je eigen redenen laten formuleren, in plaats van ze voor te zeggen.

Door bijvoorbeeld te letten op de exacte woorden die je gebruikt om een probleem te beschrijven, wordt vaak zichtbaar welke aannames daar onbewust in verstopt zitten.

We onderzoeken samen welke automatische gedachten steeds opduiken in bepaalde situaties, en of die gedachten eigenlijk wel kloppen of vooral een gewoonte zijn geworden.